ستایش-صفحه هشت 

ستایش :

به نام آن که جان را فکرت آموخت

قالب شعر : مثنوی

شاعر : شیخ محمود شبستری


واژه ها :

جان : روح حق : خداوند فکرت : فکر ، اندیشه ، تفکر

خرد : عقل برافروخت : روشن کرد تاب : طاقت ، توانایی ، تحمل

فضل : احسان ، بخشش از بهر : برای عالم : جهان ، دنیا

دیده : آنچه دیده شده ، چشم فیض : بخشش ، عطا ، لطف نزد : پیش

جمله : همه ، تمام تجلی : پیدا شدن فروغ : نور ، پرتو تعالی : بلند مرتبه ، برتر


معنی بیت ها :

1-به نام خدایی آغاز می کنم که به روح و جان انسان قدرت فکر کردن داد ه است .

دل انسان را با نور علم و نور معرفت روشن و هدایت کرد ه است .

نکته :

چراغ دل ( دل به چراغ ماننده شده است ) چراغ  –  چراغ و نور : مراعات نظیر  .

بیت سه جمله دارد . در جمله اول فعال آغاز می کنم بعد از به نام آن که حذف شده است.

فکرت نقش مفعولی دارد  –  چراغ دل ترکیب اضافی است و نقش مفعولی دارد.

ت در کلمه فکرت مربوط به خود کلمه است یعنی ضمیر به حساب نمی آید.

 

2-از بخشش خداوند هر دو جهان ( دنیا و آخرت ) نورانی شد ( هر دو عالم پر از بخشش خداوند است ) و از لطف

خداوند جسم خاکی انسان به گلستانی با طراوت تبدیل می شود.

منظور از خاک آدم جسم انسان است و این مصراع به آفرینش انسان اشاره می کند.

3- تمام پدیده های جهان را نشانه ای و نوری از عظمت و دانش خداوند بدان

خداوند آن قدر در تمام پدیده ها وجود دارد و آشکار است که پنهان به نظر می رسد و ما او را نمی بینیم .

نکته :

این بیت از دو جمله ( مصراع اول ) امری است و جمله دوم ( مصراع دوم ) خبری است.

4-عقل انسان تحمل درک عظمت و دانش خداوند را ندارد.

برای درک حقیقت خداوند دنبال راه دیگری برو ( خداوند را باید با چشم دل درک کرد ).

نکته :

تاب به خرد نسبت داده شده است یعنی شخصبت بخشی.

بیت از دو جمله تشکیل شده است . جمله اول خبری و جمله دوم امری است .

را در مصراع اول نشانه ی مفعولی نیست بلکه به معنی برای و حرف اضافه است.

در مصراع اول مفعول وجود ندارد.

در مصراع دوم او به خداوند بر می گردد.

5-هر کسی کم یا زیاد درباره عظمت و دانایی خداوند توصیفی می گوید.

در واقع درک و میزان دانایی خود را بیان کرده است.

نکته :

کم و بیش با هم تضاد دارند

او به خداوند بر می گردد

6- پیش آن کسی که روح و انش محل تابش یا جلوه گاه نور معنوی خداوند است.

تمام جهان مانند کتابی است که هر صفحه اش راهی برای شناخت خداوند بلند مرتبه است.

نکته : ش در جانش مضاف الیه است و جانش ترکیب اضافی است یعنی جان او جان و همه عالم نقش نهاد دارند.


شبستری ، شیخ محمود ( قرن هشتم هجری )

از عارفان مشهور ایرانی است که نوشته ها و سروده هایی در زمینه عرفان اسلامی دارد . معروف ترین اثر او که به

شعر است مثنوی گلشن راز نامیده می شود

این نوشته در ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.